توپاز قیمتی و خواص آن

شاید برای شخص دیگری نیز جالب باشد:
Share

خواص و فواید روحی توپاز :

توپاز خلاقیت را تقویت می کند و آرام بخش است، از این رو انتخاب بسیار مناسبی برای هنرمندان خلاق محسوب می شود.

از دیگر خواص این سنگ می توان به تقویت خودباوری در فرد، ایجاد شادابی و بهتر شدن خلق و خو را نام برد. این سنگ سبب ایجاد جذابیت در فرد می شود و در رفع بیخوابی، بیحالی و افسردگی مفید است. برخی توپاز را سمبل آرامش و ثروت می دانند.

خواص و فواید جسمی توپاز :

توپاز در درمان بیماری های کبدی و پوستی بسیار موثر است و کلیه ها را تقویت و تنظیم می کند. در درمان، دردهای ناحیه ستون فقرات موثر است. این سنگ تاثیر فوق العاده ای در درمان کم اشتهایی یا پراشتهایی روانی دارد.

این سنگ به درمان سردردهایی که منشاء عصبی و استرسی دارند (نظیر میگرن) کمک فراوانی می کند.

 

topaz_stone_1

خواص وفواید (توپازطلایی)

بومیان آفریقادر مراسم مذهبی خود از این سنگ استفاده می کنند تا بوسیله آن بادنیای ارواح ارتباط برقرار نمایند.

این سنگ انرژی حیاتی بدن را افزایش می دهد وسازمان بدن را تنظیم و فعال می کند.استفاده از توپاز طلایی و قراردادن آن بر روی چاکرای خورشیدی برای رفع بیماریهای کبدی وپوستی بسیار موثر است وعلاوه برتقویت غدد فوق کلیه وتنظیم آن، برای تسکین دردهای ناحیه پشت وستون فقرات فایده دارد.

این سنگ متابولیسم بدن رادرحالت تعادل قرارمیدهد وبرای درمان چاقی ویا لاغری کاربرد دارد.

همچنین توپاز طلایی سبب خلاقیت وخودباوری، شادابی روح وبهترشدن خلق وخو میشود وبرای درمان افسردگی وبیخوابی موثراست.

 

 

topaz12

 (توپازآبی) خواص وفواید

این سنگ آرامبخش و الهام بخش است و مخصوص خلاقیت هنرمندان است. قراردادن آن برروی چاکرای گلو سبب تقویت صداورفع گرفتگی آن و التهابات گلو می شود.

همچنین این سنگ غده هیپوفیز واعصاب راتقویت می کند وبه سردردهایی که منشا عصبی دارند مانند”میگرن” کمک فراوانی می نماید.

 

 

توپاز(Topaz)، توپاز گرانبها ( Precious Topaz)

در ایام قدیم تمام کانی های زرد و یا قهوه ای و حتی کانی های سبز گرانبها را توپاز می خواندند. اسم این کانی احیانا از نام جزیره ای که در آن یافت شده و در گذشته توپازوس نام داشته (جزیره ای در دریای سرخ که امروزه زبرجد Zebirget خوانده می شود) مشتق شده است.

انواع رنگی کانی های توپاز رنگ های روشن نداشته و اکثرا به رنگ زرد مایل به قرمز دیده می شوند.

مرغوب ترین نوع این کانی صورتی رنگ است. توپاز یافت شده در سیبری در مقابل نور خورشید قسمتی از رنگ خود را از دست می دهد . به دلیل کلیواژ بسیار خوب بلور توپاز را به سختی می توان تراش داد . و در حین جلا دادن نگین های تراشیده شده و سوار کردن آنها به روی پایه های فلزی نیز می بایستی نهایت دقت را نمود. اسید سولفوریک این کانی را تخریب شیمیایی می کند.

فلزات رنگ زا در توپاز در انباشته های مختلف متفاوت است و سنگ های پگماتیت  دانه درشت

می توانند حاوی بلور های توپاز باشند.

انواع توپاز  به رنگ های قرمز و صورتی اغلب در نتیجه بهبود رنگ به کمک حرارت به دست می آیند . توپاز امپریال به رنگ گیلاس (صورتی نارنجی) و ته رنگ قرمز است که از برزیل به دست می آید . توپاز امپریال می تواند صدها دلار در قیراط قیمت داشته باشد ، توپاز طلائی قیمتی حداکثر ۱۰۰ دلار در قیراط دارد و به رنگ گیلاسی بدون ته رنگ قرمز است، توپاز آبی (حرارت داده شده ) فقط چند دلار در قیراط ، و توپاز بی رنگ نیز فقط چند سنت در قیراط ارزش دارند.

این کانی را که جواهر شناسان و مردم عادی با نام آن به خوبی آشنا هستند اغلب با کوارتز(سیترین) و یا محصولات سنتز شده و شیشه اشتباه می گیرند.

محل های یافت مشهور آن درشنکن اشتاین (Schenecken Stein) واقع در معادن کوههای سری لانکا، برزیل، برمه، سلسله جبال اورال در روسیه و نیز در قاره استرالیا و کوههای ژاپن، جمهوری مالاگاسی، مکزیک، نیجریه، زیمبابوه، نامیبیا، آمریکا، ایرلند شمالی، اسکاتلند و انگلستان می باشند. در ایرلند رنگ بلورهای توپاز یافت شده آبی روشن است. بلورهای توپاز به وزن چندین کیلوگرم تاکنون یافت شده اند چنانچه در سال ۱۹۶۵ میلادی کریستال توپاز آبی رنگی به وزن ۱۰۰ کیلوگرم در اوکراین کشف شد.

جدول ویژگی های کلی توپاز

ویژگی ها توصیف
انواع توپاز( با پیش وند رنگ )-  بی رنگ، قرمز(کمیاب)، صورتی ته رنگی از زرد تا نارنجی و قهوه ای، شامل قهوه ای گیلاسی، آبی و آبی سب، مشابه آکوامارین.
شفافیت پدیده: توپاز چشم گربه ای وجود دارد (آبی، زرد نارنجی) اما کمیاب است. شفاف تا نیمه شفاف
اندازه های معمول توپازهای کیفیت خوب صورتی و قرمز در اندازه های بالای ۱۰ قیراط کمیاب هستند، توپاز امپریال کیفیت خوب بالای ۲۰ قیراط نیز نایاب است . توپاز آبی و بی رنگ ، گاه می توان در اندازه های بزرگ یافت (۱۰۰۰ قیراط و بیشتر)
فرمول شیمیایی آلومینیوم وسیلیکات ۲SiO4(F2OH)AL2
سیستم کریستالی و شکل جامع ارتورومبیک معمولا به صورت منشورهای کشیده با مقطع رومب شکل(الماس) یافت می شود. منشورها خطوط عمودی نشان می دهند. ممکن است دارای صفحات متنوع از هرمی، گنبد و پیناکوئید صفحه ای باشند. اکثر کریستال ها نشان دهنده این تورق صفحه ای کامل هستند. همچنین به صورت قلوه سنگ های مدور یافت می شوند .
خصوصیات فیزیکی

تورق: صفحه ای کامل ، آسان

شکستگی: شیشه ای

سختی: ۸ روی جدول مو

دوام: ضعیف تا خوب، تورق آسان

وزن مخصوص: ۵۶/۳ (آبی، زرد وبی رنگ – F دار ) – ۵۳/۳  نارنجی ، قرمز و صورتی (OH) دار ، ۵۴/۳ + ۰۲/۰

جلا : شیشه ای

ضریب شکست نور:

۶۱/۱ – ۶۲/۱ (آبی، زرد، بی رنگ – F دار ).

۶۳/۱ – ۶۴/۱ (نارنجی، قرمز و صورتی – OH دار ) .

۶۱۹/۱ – ۶۲۷/۱ + ۰۱۲/۰

شکست دوگانه : ۰۱/۰-۱( آبی، زرد و بی رنگ – F  دار) ، ۰۰۸/۰ ( نارنجی، قرمز، صورتی OH  دار)

مشخصات اپتیکی:  شکست دوگانه، دو محوری، مثبت

پلئوکروئیسم: شاخص در سنگ های خوش رنگ ( با شدت رنگ بدنه متفاوت )

پراکندگی نور: ضعیف ( ۰۱۴/۰)

دلیل رنگ صورتی، کروم، زرد تا نارنجی: کروم + مرکز رنگ ، آبی : انواع مراکز رنگ
فلورسانس امپریال : LW = قرمز ضعیف، SW = قرمز متوسط تا خنثی

صورتی : LW = قرمز ضعیف تا خنثی، SW = قرمز متوسط تا خنثی

طیف سنگ های صورتی و قرمز ممکن است طیف ضعیف کروم نشان دهند.
نوع تراش تراش های پله دار و مختلط فراوان، در هنگام تراش دادن باید دقت نمود که صفحه ای که تراش داده می شود دارای قدری زاویه نسبت به سطح تورق باشد ( که پولیش خوب نمی گیرد و ممکن است جدا شود) کابوشن ها را در مورد سنگ های قدری ناخالصی دار به کار می گیرند.
نگین های مرکب توپاز را عموما در نگین های ترکیبی نمی یابیم
ناخالصی ها

جامد: ناخالصی های کریستالی و یا گاهی به شکل ستاره دنباله دار

حفره ها: حفره هایی با دو مایع غیر قابل اختلاط ، ناخالصی های چند فازی ، نگین های مورد تشعشع قرار گرفته ممکن است نقوشی غبار مانند مانند هندسی و روشن شدگی رنگ نشان دهند.

پدیده رشد: زوتهای رنگی مستقیم و زاویه دار.

فرآوری تقویتی

حرارت: رنگ اغلب توپاز های صورتی توسط فرآوری حرارتی از سنگ های قهوه ای گیلاسی رنگ به وجود آمده چنین سنگ هایی را Pinked یا Fired می نامند. رنگ به وجود آمده باثبات است.

تشعشع + حرارت: بیش از ۹۹% تمام توپازهای آبی امروز فروخته شده محصول فرآوری هستند . سنگ های آبی کمرنگ یا بی رنگ را مورد تشعشع قرار می دهند تا قهوه ای شوند . سپس آنها را مورد فرآوری حرارتی قرار می دهند تا رنگ آبی زیبایی (ثابت) در آنها به وجود آید بر حسب نوع فرآوری مورد استفاده آبی آکوامارین روشن تا متوسط به وجود می آید ، همین طور آبی سیر سوپر یا سوئیس که در طبیعت وجود ندارد.

شناسایی: مقدار قابل توجهی از توپاز قهوه ای در برابر نور خورشید رنگ خود را از دست می دهند.

روکش: توپاز بی رنگ را می توان روکش نمود با روش Aquq Aura (رسوب گذاری بخار طلا) تا رنگ سبز- آبی به دست آید (نسبتا با دوام). کشف رنگ غیر طبیعی، ظاهر نامانوس

سنتز توپاز را می باید به طور اقتصادی سنتز نمود.
معادن

توپاز در پگماتیت ها یافت می شود . منبع عمده آن از استرالیا، برزیل، برمه، مکزیک، نامبیا، نیجریه، پاکستان، روسیه، سریلانکا، آمریکا است. سنگ های بی رنگ برای فرآوری

(برای تبدیل آنها به رنگ آبی) عمدتا از نیجریه و سریلانکا می آید.

منشاء واژه توپاز: به احتمال زیاد از واژه سانسکریت Tapas- آتش  و یا از واژه یونانی  Topazas= جستجو کردن ، گرفته شده باشد در اشاره به جزیره مه گرفته قدیم Topazios  که اینک زیرجد نامیده می شود (در قدیم جزیره سنت جان) در دریای سرخ . نام توپاز در گذشته برای سنگ های زرد و قهوه ای چندین نوع مختلف از کانی ها استفاده می شد.

 

در موزه اسمیتسونین در واشنگتن نگین های تراشیده شده ای از توپاز به وزن چندین هزار قیرات وجود دارند.

نگین های توپاز معمولا با تراش زمرد گونه یا تراش قیچی وار مزین می شوند و نگین های بی رنگ با تراش برلیانی ، و توپاز هائی که دارای ناخالصی های مختلف و زیاد هستند تراش کابوشن داده می شوند.

کانی های مختلفی وجود دارند که در ظاهر به شکل نگین های تراشیده شده توپاز هستند مانند: آپاتیت، آکوامارین،  بریل، برازیلیانیت،  کریزوبریل، سیترین ف برلیان، فلوریت، بریل طلائی، کنزیت، ارتوکلاز، فناسیتف یاقوت سرخ و کبود، تورمالین و زیرکن. نگین مشهور براگانزا (Braganza)  به وزن ۱۶۴۰ قیراط که جزء جواهرات تاج پادشاهی پرتغال است و تا مدت های مدیدی تصور می شد یک برلیان بسیار درشت و بی نظیر باشد در حقیقت یک توپاز بی رنگ است.

در حرارت زیاد می توان رنگ زرد را به رنگ صورتی ،بی رنگ یا آبی در آورد. تحت تشعشع اشعه گاما رنگ روشن توپاز به قهوه ای سیر و یا آبی تند تبدیل می شود که بلور تغییر رنگ داده تا مدتها رنگ خود را حفظ خواهد نمود. رنگ آبی بدست آمده از این طریق از رنگ آبی طبیعی موجود در بعضی انواع توپاز سیرتر است.

توپاز معمولا بهتر از سایر کانی های گرانبها با رنگ روشن، پدیده چند رنگی را نشان می دهد. توپاز زرد دارای پدیده سه رنگی به صورت زرد مایل به قهوه ای، زرد و زرد مایل به نارنجی در سه جهت مختلف کریستالوگرافی است. توپاز آبی رنگ پدیده دو رنگی ضعیفی  دارد که رنگ های حاصله بسته به شدت زمینه آبی متفاوت می باشند . توپاز قرمز نیز دو رنگی مشخص تا قوی به رنگ های قرمز روشن و زرد از خود نشان می دهد.

نوعی از انواع کوارتز سیترین و نوع دیگری از همین خانواده که آمتیست نامیده می شود و ارغوانی رنگ است ( ولی در حرارت زیاد به رنگ زرد در می آید) به غلط ، توپاز طلائی نامیده می شوند. به همین علت و برای تمایز توپاز واقعی از انواع مشابه فوق الذکر ، گاهی آن را توپاز گرانبها می خوانند. سه قطعه از بزرگ ترین توپاز های طلایی جهان: توپاز لیندسی به وزن ۷۰ پوند ، توپاز فری من (Free Man) به وزن ۱۱۱ پوند و توپاز تراش خورده ای به وزن ۲۲۹۲ قیراط، هر سه در موزه اسمیت سونین در واشنگتن می باشند.

 

حفظ ونگهداری

اسیدسولفوریک این سنگ راتخریب شیمیایی می کند از اینرو درهنگام استفاده ازاین سنگ باید دقت زیادی نمود.

نمونه هایی از سنگ توپاز بر روی جواهرات (قابل فروش در فروشگاه اُکنو)

۲۰۲۲-۸۰۰x600 ۲۰۵۰-۴-۲۲۸x228 ۲۱۴۹-۳-۸۰۰x600

در این لینک تعدادی از نقره جاتی که سنگ زیبای توپاز روی آن نصب شده است را ببینید:

برای مشاهده اینجا کلیک کنید

م کاسب

خانم کاسب فارغ التحصیل رشته مهندسی شیمی است. ایشان علاقه زیادی به کار با جواهرات و تحقیق در مورد خواص سنگ ها و فلزات گرانبها دارد. بدیهی است که تحقیق و پژوهش احتیاج به مطالعه بسیار دارد و اتفاقا کتابخوانی یکی از مهمترین فعالیت های ایشان در اوقات فراغت است.

2 دیدگاه در“توپاز قیمتی و خواص آن

  • اردیبهشت ۱۹, ۱۳۹۵ در۱۱:۵۹ بعد از ظهر
    پیوند یکتا

    یعنی این چیزی که بنام توپاز هفت رنگ در بازار هست همین توپازها با پدیده های دو رنگی یا سه رنگی هستند؟

    پاسخ
    • اردیبهشت ۲۰, ۱۳۹۵ در۸:۲۵ قبل از ظهر
      پیوند یکتا

      سلام
      خیر، سنگی به نام توپاز هفت رنگ نداریم. چیزی که به نام توپاز هفت رنگ فروخته می شود در حقیقت شیشه ای است که سطح پایینی آن از بیرون با استفاده از تکنولوژی جدید به صورت رنگین کمانی رنگ شده است. اگر نگین به اصطلاح توپاز هفت رنگ را جداگانه خریداری نمایید یا از روی کار نقره بردارید به خوبی متوجه این مسئله خواهید شد. دقیقا به همین علت است که نگین های توپاز هفت رنگ بر اثر مرور زمان رنگ خود را از دست می دهند.
      پدیده چندرنگی در سنگ های طبیعی ناشی از ساختار طبیعی این سنگ هاست و به شکل رنگین کمان ظاهر نمی شود و همچنین به چنین غلظت و تنوع رنگ و منظمی هم نیست. در ضمن پدیده چند رنگی معمولا به شکلی است که نگین با قرار گرفتن در محیط های مختلف و طیف های نوری مختلف به رنگ دیگری در می آید.
      در آخر می خواهم خیالتان را از بابت هر نوع شیشه اتمی که به نام توپاز هفت رنگ به فروش می رسد، راحت کنم. چنین سنگ طبیعی در جهان هیچگاه وجود نداشته و طبیعتا وجود نخواهد داشت.

      با تشکر از شما بابت نظردهی در سایت اکنو

      پاسخ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *