انواع معادن سنگ های طبیعی

شاید برای شخص دیگری نیز جالب باشد:
Share

بر حسب طرز به وجود آمدن و نحوه فرآیندهای طبیعی انواع سنگ ها و کانی های گرانبها را به آتشفشانی (magmatic) که منشاء آنها مواد مذاب آتشفشانی ماگماست، رسوبی (sedimentary) که در نتیجه تخریب و انباشته شدن مجدد نوع اول ( به کمک عوامل باد و باران و حرارت) به وجود می آیند و متامورفیک یا دگرگونی که در نتیجه دگرگون شدن مواد آتشفشانی تحت عوامل فشار و حرارت (معمولا در اعماق زیاد درون زمین) به وجود می آیند، تقسیم کرده اند.

برای سهولت درک مطلب بهتر است از معادن اولیه و معادن ثانویه نام برد. دسته اول مربوط به کانی هایی است که در محل اولیه خود موجوداند و دسته دوم کانی هایی هستند که بعد از تخریب مواد اولیه به محل جدیدی منتقل و انباشته شده اند. در معادن اولیه، کانی های گرانبها را در اطراف سنگ های مادر یا در درون آنها می توان یافت و برای استخراج می بایستی حجم بزرگی از سنگ های مادر را نیز استخراج نمود چرا که اصولا درصد کانی های گرانبها نسبت به کانی های معمولی ناچیز است.

در معادن ثانویه به دلیل تخریب مواد اولیه و حمل آنها توسط رودخانه ها  و آبهای جاری و اصطحلاک و برخورد کانی ها با یکدیگر و با بستر رودخانه، کانی هایی باقی می مانند که دارای سختی نسبتا زیادی می باشند. کانی های به جا مانده اغلب گوشه های تیز خود را از دست داده  و کروی شکل می شوند که می توان با توجه به نحوه حمل مواد تخریب شده اولیه، آنها را به رسوبات رودخانه ای (fluvial)، و رسوبات انباشته شده در کناره دریاها (marine)، و یا رسوباتی که توسط باد حمل و در منطقه ای انباشته شده اند (Aeolian) تقسیم بندی نمود. رودخانه ها می توانند تکه سنگ های بزرگ و کانی های گرانبها را صدها کیلومتر با خود حمل کرده و در جائی که فشار جریان آب کمتر می شود به ترتیب ابتدا کانی های جواهر با وزن مخصوص بیشتر و سنگین تر و سپس انواع سبک تر همراه با ماسه سنگ و سنگریزه ها رسوب گذاری کنند. به عنوان نمونه این گونه انباشته ها می توان از: الماس با وزن مخصوص ۵۲/۳، کوروند با ۱/۴، کریزوبریل ۷۲/۳، اسپینل ۶۰/۳، توپاز۵۶/۳، تورمالین۰۶/۳، زیرکن ۶۸/۴-۹۰/۳،  گارنت ۲۵/۴-۷۰/۳، کوارتز با وزن مخصوص ۶۵/۲ گرم با سانتیمتر مکعب نام برد.

کانی های گرانبها بدین ترتیب در نقاطی به طور مصنوعی انبار و متمرکز می شوند. تشکیل توده هائی از رسوبات معمولی رودخانه همراه با مقدار زیادی کانی های گرانبها امر استخراج و بهره برداری از این نوع معادن ثانویه را آسان و بسیار مقرون به صرفه می نماید. به ذخائر انباشته شده توسط رودخانه از کانی ها و فلزات گرانبها deposits placer یا Alluvial deposits می گویند. در نقاطی که امواج مداوم دریا با شدت با سنگ های تشکیل دهنده و حامل کانی ها و فلزات گرانبها برخورد می کند نیز ذخایری غنی از این نوع مواد به وجود می آید. این گونه ذخائر (مخصوصا الماس) در غرب آفریقا به خصوص در کشور نامیبیا بسیار غنی می باشد. همانطور که اشاره شد باد نیز می تواند کانی های کوچک و سبک را همراه با دانه های ریز کوارتز و فلدسپار حمل و در محل مناسبی انباشته نماید. ما بین محل استقرار معادن ثانویه و محل یافت معادن اولیه در این سیر تحولی عمل تخریب و تجزیه کانی های اولیه صورت می گیرد. کانی های گرانبها غالبا در کوهپایه ها و محل تجمع مواد تخریب شده یافت می شوند که باز هم به دلیل وزن مخصوص زیاد اکثر کانی های گرانبها و نیمه گرانبهاست، به این نوع معادن تشکیل شده توسط باد Eluvial Deposits می گویند.

ذخائر و معادن کانی ها و فلزات گرانبها در جهان پراکنده است و قاعده خاصی نیز در این پراکندگی نیست ولی بعضی نقاط دارای معادن بیشتر و غنی تری از سایر نقاط هستند مانند جنوب آفریقا، جنوب، و جنوب شرق آسیا، برزیل، سلسله کوههای اورال (ural) در روسیه، استرالیا و برخی از مناطق کوهستانی در آمریکا.

 

م کاسب

خانم کاسب فارغ التحصیل رشته مهندسی شیمی است. ایشان علاقه زیادی به کار با جواهرات و تحقیق در مورد خواص سنگ ها و فلزات گرانبها دارد. بدیهی است که تحقیق و پژوهش احتیاج به مطالعه بسیار دارد و اتفاقا کتابخوانی یکی از مهمترین فعالیت های ایشان در اوقات فراغت است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *