پریدوت(Peridot)

شاید برای شخص دیگری نیز جالب باشد:
Share

PERIDOT_Rock

نام این کانی پریدوت (Peridot) از زبان یونانی سرچشمه گرفته ولی معنی آن مشخص نیست و می تواند در رابطه با سطوح متهدد بلور این کانی بوده باشد. واژه کریزولیت در زبان یونانی به معنی طلاست و در گذشته نه تنها به پریدوت بلکه به بسیاری از کانی های دیگر با رنگ مشابه اطلاق می شد. واژه متداول برای انواع پریدوت و کریزولیت در معدن شناسی الیوین (Olivine) است که یکی از کانی های مهم تشکیل دهنده سنگ های بازی است و به دلیل رنگ سبز زیتونی، آن را به این نام خوانده اند.

جدول ویژگی های کلی جادئیت

ویژگی ها پریدوت: یک کانی شاخص زرد سبز، همچنین سبز چمنی، سبز قهوه ای تا زرد(به ندرت)

پدیده: شاتویانسی آستریزم ممکن هستند ولی نادر است

شفافیت شفاف تا نیمه شفاف
اندازه های مشخصه پریدوت صفحه دار در اندازه های از Melee تا بلورهای چند صد قیراطی یافت می شود. سنگ هایی با رنگ عالی در اندازه های بالای ۲۰ قیراط کاملا گران قیمت هستند و کمیاب، این گونه کریستال ها از برمه به دست می آیند. قیمت نگین های بالای ۵۰ قیراط افزایش می یابند.
ترکیب شیمیایی پریدوت یک سیلیکات آهن منیزیم است Sio 4 2(Fe،Mg)
سیستم کریستالی و شکل جامع ارتورومبیک. به ندرت به صورت کریستال خوش فرم یافت می شود، معمولا اما به صورت توده های بی نظم است، یا به صورت تکه هایی از کریستال یا قلوه سنگ های مدور، منشورهای نازک با خطوط عمودی بر آنها.
خواص فیزیکی تورق: ضعیف، گاه شاخص در یک جهت

شکستگی: کونکوئیدال

سختی: ۵٫۶-۷

دوام: متوسط تا خوب. مشکل پریدوت نرم بودن وصدمه پذیری در نتیجه سائیدگی است. گوشه های صفحه ها اجبارا هنگامی که چند نگین در یک پارسل قرار داده شوند پریده خواهند شد.

وزن مخصوص: ۳۳٫۳ +۰٫۰۳

جلا: شیشه ای(ممکن است روغنی به نظر برسد)

ضریب شکست نور: ۱٫۶۵۴-۱٫۶۹۰-۰٫۰۱۹

شکست دو گانه: ۰٫۰۳۳-۰٫۰۳۹ لبه های صفحات پشتی را به صورت دوبل نشان می دهد.

مشخصات اپتیکی: دو محوری، مثبت

چند رنگی: ضعیف

پراکندگی نور: متوسط(۰٫۲۰)

دلایل رنگ فلز رنگ زا، آهن-ایدیو کروماتیک
فلورسانس معمولا خنثی
طیف شاخص و واضح، سه خط قوی در۴۹۷،۴۷۷،۴۵۷ نانومتر
نوع تراش صفحه دار(مختلط و تراش پله وار)، کابوشن، مهره
نگین های ترکیبی معمولا به نگین مرکب پریدوت برخورد نمی شود.
ناخالصی ها دوبله کردن صفحه های پشتی (۰٫۳۶ DR) در نگین های بزرگ دیده می شود.

جامد: ناخالصی های کوچک شبیه به برگهای بنفشه آبی فراوان است، اما گلوله های کوچک شیشه ای هم مختص سنگ های هاوایی می باشد.

تقویت پریدوت را معمولا فرآوری حرارتی نمی کنند.
سنتز هنوز به صورت تجاری سنتز ننموده اند.
معادن عمدتا در سنگ های آذرین فقیر در سیلیس، استرالیا، برزیل، برمه(موگوک)، چین، مصر(جزیره زبرجد سنت جان در دریای سرخ)، مکزیک، نروژ، پاکستان، سریلانکا، آمریکا(آریزونا، نیومکزیکو، هاوایی) ویتنام
منشاء واژه پریدوت-از فرانسه قدیم پریدوت. گفته می شود در اصل از زبان عربی Faridat=سنگ گوهر گرفته شده. مصری های باستان آن را به نام Topazian می شناختند(از واژه یونانی به معنی دیدن گرفته شده)، اشاره ای است به تنها منبع شناخته شده آن زمان در جزیره توپازیان(در دریای سرخ) که اغلب مه آلود بوده.

 

تغییر در نسبت منیزیم به آهن موجب می شود که پریدوت در خواص اپتیکی و فیریکی قدری تغییر نشان دهد، همین طور در رنگ و زمینه آن. کریستال های بزرگ و با کیفیت مرغوب زیاد یافت نمی شوند. پریدوت شکننده است و در برابر حرارت و مواد شیمیایی حساس می باشد. کریستال های بزرگ و کیفیت بالای پریدوت در قدیم از جزیره (زبرجد) در دریای سرخ به دست می آمده و هنوز هم از این معدن پریدوت هایی با کیفیت عالی استخراج می شود. امروزه تمام نگین های بالای ۱۰ قیراط از بانکوک، جزیره میانمار و ایالت آریزونا در آمریکا می باشد.

رنگ ایده آل برای پریدوت سبز چمنی است با ته رنگ زرد یا قهوه ای. پریدوت باید کاملا شفاف باشد ولی با بزرگنمایی ۱۰x گاهی در آن بلورهای ریز اکتاهدرون کومیت یافت می شود. نگین های بالای ۲۰ قیراط پریدوت کمیاب و گران هستند.

پریدوت دارای درخشش شیشه ای و یا روغنی بوده و تحت تاثیر اسید سولفوریک تجزیه می گردد. در برابر فشار زیاد مقاوم نیست  و برای محافظت در برابر ضربه غالبا با پوشش نازک فلزی پوشانیده می شود. انواع پریدوت های تیره رنگ را می توان با حرارت دادن به رنگ روشن تری تبدیل نمود. از انواع کمیاب این کانی پریدوت چشم گربه ای و پریدوت ستاره ای را می توان نام برد.

مهمترین یافت پریدوت در جزیره آتشفشانی سنت جان(زبرجد) در دریای سرخ، در ۳۰۰ کیلومتری شرق آسوان قرار دارد و از ۳۵۰۰ سال پیش تاکنون در اینجا استخراج می شود. بلورهای بسیار زیبایی از پریدوت در دیوارها و حفره های سنگ مادر پریدوت به دست می آید که گاهی به سرپنتین تبدیل شده اند. ذخایر دیگر این کانی در برمه، عربستان سعودی و پاکستان، استرالیا، برزیل، آفریقای جنوبی (همراه با الماس)، ایالات متحده، جزایر هاوایی، زئیر و در نروژ قرار دارند.

بلورهای زیبای پریدوت در قرون وسطی توسط جنگجویان صلیبی به اروپا آورده شد و اکثرا برای تزیین کلیساها مورد استفاده قرار می گرفت ولی در میان عامه مردم نیز بسیار مورد توجه و علاقه بود. نگین تراشیده شده پریدوت به علت نداشتن سختی لازم در صنعت جواهرسازی زیاد مورد توجه نیست، گرچه نگین های مرغوب در پایه هایی از طلا هنوز هم عرضه می شوند. پریدوت را مانند اکثر کانی های سبز رنگ تراش زمرد و در مواقع خاصی تراش برلیان می دهند. بزرگترین نگین پریدوت تراش داده جهان ۳۱۱٫۸ قیراط وزن داشته که بلور طبیعی آن از معدن نام برده شده در جزیره زبرجد استخراج گردیده و در حال حاضر در موزه اسمیت سونین واشنگتن نگهداری می شود.

در روسیه نگین های پریدوت تراش داده شده ای وجود دارند که بلورهای آن از شهاب سقوط کرده در شرق سیبری در سال ۱۷۴۹ به دست آمده اند (نگین جواهر آسمانی).

پدیده شکست دوگانه قوی در این کانی مشخصه خوبی برای تشخیص آن است و در بلورها و نگین های ضخیم می توان دوبله بودن اضلاع قسمت زیرین بلور یا نگین را با چشم غیر مسلح نیز مشاهده نمود. پریدوت ممکن است با بلورهای سبز رنگ کریزوبریل، دمانتوئید، دیوپسید، مولداویت، پرازیولیت، پرنیت،  سینهالیت، زمرد، اسپینل مصنوعی و ایدوکراز اشتباه شود.

Satellite

م کاسب

خانم کاسب فارغ التحصیل رشته مهندسی شیمی است. ایشان علاقه زیادی به کار با جواهرات و تحقیق در مورد خواص سنگ ها و فلزات گرانبها دارد. بدیهی است که تحقیق و پژوهش احتیاج به مطالعه بسیار دارد و اتفاقا کتابخوانی یکی از مهمترین فعالیت های ایشان در اوقات فراغت است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *