روش های استخراج معادن (mining methods)

شاید برای شخص دیگری نیز جالب باشد:
Share

اغلب معادن سنگ ها و کانی های جواهر جهان به طور تصادفی کشف شده اند و حتی امروزه نیز تلاش های جدی و سیستماتیک جستجوگران منحصرا فقط برای کشف ذخائر الماس می باشد، و به این دلیل است که کنترل شدیدی در نحوه و مقدار تولید و قیمت های الماس در جهان اعمال می گردد که خود باعث تشویق سرمایه گذاری هایبزرگ در این زمینه می شود(این امر برای سنگ ها و کانی های جواهر دیگر به دلیل نوسانات شدید قیمت در بازارهای جهانی صدق نمی کند).

جستجو برای کشف ذخایر کانی های گرانبها، غیر از الماس، با روش ها و وسایل اولیه غیر علمی و معمولا بوسیله افراد معمولی صورت می گیرد و البته موفقیت این افراد کم اطلاع در یافتن معادن با ارزش بسیار شگفت انگیز است. در اثر کشورهای جهان شیوه های استخراج بسیار ابتدایی برای معادن سنگ های گرانبها (البته منهای معادن الماس)اعمال می شود و در اغلب نقاط در طول دو هزار سال گذشته روش استخراج تغییری نکرده است و ابتدائی ترین روش، جمع آوری کانی های با ارزش از سطح زمین و یا از بستر رودخانه های خشک شده و یا استخراج آنها از شکاف های موجود در سنگ های مادر به کمک دست یا مته های بادی و مواد منفجره می باشد.

استخراج کانی های گرانبها از معادن ثانویه نسبتا ساده  می باشد اما در معادنی که ذخایر مربوطه در عمق بیشتری قرار گرفته اند (مثلا در ده متری  یا بیشتر) بایستی گودال ها و یاکانال هایی حفر شوند که بتوان به ذخاییر مزبور دسترسی پیدا کرد . در این گونه حفاری ها سنگ های فوقانی باقیمانده و سقف حفره ایجاد شده مانع از ریزش باران و تابش آفتاب می شود.یک لامپ الکتریکی می تواند نور لازم راتامین کند و در صورتی که سطح سفره آب در محل حفاری بالا باشد و یا بارندگی مداوم گودال یا چاه ایجاد شده را از آب پر کند می توان از یک پمپ الکتریکی  تخلیه آب کمک گرفت . با کمک مته های بادی سنگ های اطراف شکافته می شود و در صورتی که حفره ایجاد شده به مرور عمیق تر گردد از ستون های چوبی برای محافظت سقف آن استفاده می شود. برای یافتن کانی ها و فلزات گرانبها رودخانه ها نیز مورد جستجو قرار می گیرند. با گذاشتن موانع باعث بالا آمدن آب قسمتی از رودخانه شده و افرادی که تا مر داخل آب شده اند بوسیله چوب های بلند و یا شن کش رسوبات کف بستر رودخانه را به هم می زنند، به این صورت کانی های سبک همراه با خاک رس و ماسه شسته شده و با آب اضافی برده می شود و کانی های گرانبها که سنگین ترند باقی می مانند، برای جدا ساختن ماسه و ماسه سنگ از کا نی های گرانبها انها را در ظروف الک مانند و پر از آب قرار داده و به شدت تکان می دهند. مواد سبک تر با آب مخلوط شده جدا می شوند و کانی های سنگین تر باقی می مانند. این روش البته فقط برای جداسازی کانی های سنگین مناسب بوده و کانی های با ارزش و سبک مانند بریل، فلدسپار، کوارتز، و تورمالین همراه با دانه های شن و ماسه شسته شده و از دست می روند. در بعضی کشور ها برای استخراج کانی های گرانبها از روش استخرتج هیدرولیکی (hydraulic mining) استفاده می شود و بوسیله لوله های آب فشار قوی انبوه رسوبات انباشته شده را در جا شسته و کانی های سنگین را از آنها تفکیک می نماید.

طریق استخراج معدن با کمک برداشت سنگ های اولیه آذرین یا دگرگونی نوع استخراج پر هزینه است. این متد در صورتی مقرون به صرفه است که کانی  و یا فلز گرانبها به صورت رگه یا لنزهائی در سنگ مادر دیده و شناسایی شده باشد.

در کشور های مختلف قوانین مربوط به استخراج معادن کانی های گرانبها، دستمزد کارگر و تقسیم سود حاصله متفاوت می باشد. قاعده کلی متاسفانه این است که کارگران نسبتا فقیر کانی های گرانبها را استخراج می کنند بدون اینکه نفعی عادلانه عایدشان شود. یکی از مسائل مهم، خصوصا در معادن الماس، مشکل سرقت و فروش بلورهای مسروقه به قیمت نازل و در نتیجه ایجاد مشکل اقتصادی برای سرمایه گذاران می باشد. لازم است که در این خصوص قبل از شروع بهره برداری از معادن پیشگیری های لازم به عمل آید.

برش ، تراش و پرداخت نگین های جواهر

قدیمی ترین روش تزیین کردن و زیبا تر جلوه دادن سنگ های گرانبها حکاکی اشکال و حروف بر روی آنهاست. تصور می شود که برای اولین بار بلور های جواهر را در هند تراش داده اند. تا حدود اوایل قرن پانزدهم برش و پرداخت نگین های با ارزش فقط محدود به جلای صفحات طبیعی و یا سطوح کلیواژ در یک کریستال می شد که حتما می بایستی شفاف و خوش رنگ باشد و نتیجه کار فقط درخشان تر و بهتر جلوه دادن آن بلور بود. حتی گاهی اوقات سنگ های غیر شفاف مانند عقیق نیز برش داده شده و با سنگ سمباده برای جلوه بهتر جلا داده می شد(گاهی حتی به شکل گنبدی cabochon نیز تراش داده می شد).

برخی از شواهد حاکی از آن است که در سال ۸۰۰ میلادی در شهر ونیز برای اولین بار الماس تراش داده شده است، ولی باور عمومی این است که تراش نگین های جواهر در قرن ۱۵ میلادی آغاز و به مرور تا حدودی تکمیل و متداول شده است. برای مدتهای نسبتا طولانی فنون مربوط به تراش نگین های جواهر جزء اسرار بود و عده معدودی از آن اطلاع داشتند. امروزه نوشته ها و کتب متعددی در این باره موجود است که نه تنها اشخاص حرفه ای و جواهر تراش از آن استفاده می کنند بلکه به کمک آنها اشخاص عادی و کلکسییونرها نیز می توانند سنگ های خود را تراش دهند.

از قرن ۱۶ میلادی شهر ایداراوبرشتاین در آلمان غربی به مرکز تراش عقیق و سایر کانی  های رنگین و گرانبها تبدیل گردید، و از اوایل قرن ۲۰ میلادی شهر های آمستردام در هلند و آنتورپ در بلژیک به عنوان مهم ترین مراکز تراش و فروش برلیان مشهور شدند. به تدریج مراکز دیگری برای تراش و تهیه نگین های جواهر در جهان به وجود آمده اند و اکثر کشور ها که ذخایری از کانی های گرانبها دارند برای تشویق و پشتیبانی از این مراکز در خاک خود، صدور سنگ ها و بلور های جواهر تراش داده نشده را ممنوع اعلام کرده اند.

در صنعت تراش جواهرات مابین حکاکی بر روی سنگ های جواهر، برش و پرداخت عقیق، تراش و پرداخت برلیان، تراش نگین های رنگین از انواع دیگر جواهر به دلیل ماهیت کار ، تفاوت قائل می شوند. در امر تجارت تفاوت مشخصی بین تراش و پرداخت عقیق و سایر نگین های جواهر رنگین وجود ندارد.

م کاسب

خانم کاسب فارغ التحصیل رشته مهندسی شیمی است. ایشان علاقه زیادی به کار با جواهرات و تحقیق در مورد خواص سنگ ها و فلزات گرانبها دارد. بدیهی است که تحقیق و پژوهش احتیاج به مطالعه بسیار دارد و اتفاقا کتابخوانی یکی از مهمترین فعالیت های ایشان در اوقات فراغت است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *