شاتویانسی (Chatoyancy)

شاید برای شخص دیگری نیز جالب باشد:
Share

حالتی است شبیه به حالت چشم گربه (Cat’s Eye effect) که دارای عدسی طولی می باشد. این پدیده در نتیجه انعکاس پرتوهای نور در برخورد با کانال های بسیار باریک میکروسکپی و یا مواد خارجی نخ مانند یا سوزنی شکل و موازی در سنگ ها و کانی های جواهر به وجود می آید و آن را شاتویانسی می گویند. این پدیده زمانی جلب توجه می کند که نگین تراش داده شده به فرم کابوشن بوده و قاعده نگین در جهت امتداد این خطوط قرار بگیرد، در این صورت به محض اندک چرخش افقی نگین به نظر می رسد که چشم گربه ای روی سطح نگین می لغزد.

 

جدول چند رنگی (Pleochroism) انواع کانی ها

 

 نوع کانی                                                                        توصیف رنگ های موجود در کانی

اکتینولیت (Actinolite) زرد مایل به سبز، سبز روشن، آبی مایل به سبز
الکساندریت (Alexandrite) در نور آفتاب قرمز خونی، زرد نارنجی و سبز زمرد گونه درنور مصنوعی
آمتیست (Amethyst) بسیار ضعیف: دیده می شود، ارغوانی و ارغوانی مایل به خاکستری
آناتاز (Anatase) بسیار مشخص: زرد یا نارنجی
آندالوزیت (Andalusite) مشخص: زرد، سبز زیتونی، قرمز مایل به قهوه ای، قرمز تیره
آپانیت (Apatite) ضعیف:زرد کم رنگ، زرد طلائی، زرد مایل به سبز، سبز کم رنگ، زرد، سبز، زرد
آکوامارین (Aquamarine) مشخص:آبی تند،آبی کم رنگ، حتی بی رنگ، آبی اسمانی،آبی مایل به سبز، زرد مایل به سبز کم رنگ وسبز مایل به آبی بسیار ضعیف، یا بی رنگ
فلدسپار (Feldspar) بی رنگ
آکسینیت (Axinite) قوی: سبز زیتونی رنگ، قرمز مایل به قهوه ای و قهوه ای روشن
آزوریت (Azurite) مشخص: آبی کم رنگ تا آبی پررنگ
باریت (Barlite) آبی ضعیف
پنتیوئت (Bnitoite) بسیار قوی: بی رنگ تا سبز و آبی
بریل (Beryl) ضعیف: بی رنگ، زرد لیموئی رنگ، زرد مایل به سبز رنگ های مشخص زرد مایل به سبز،آبی مایل به سبز.نوع هلیودور از این خانواده دارای چند رنگی ضعیف است که شامل رنگ هائی مانند زرد طلائی، زرد مایل به سبز می باشد. نوع مورگانیت از این خانواده دارای چند رنگی مشخص است که شامل رنگ هایی مانند صورتی کم رنگ، صورتی مایل به آبی ارغوانی، ویا حتی بی رنگ است .
برازیلیانیت (Brazilianite) بسیار ضعیف
کاسیتریت (Cassiterite) مشخص
کریزوبریل (chrysoberyl) بسیر ضعیف: قرمز تا زرد، تا سبز روشن ،سبز
سیترین (Citrine) ضعیف: زرد تا زرد روشن
کریزو کولا (Chrysocola) ضعیف
کروندوم (Corundum) در انواع مصنوعی، سبز مایل به آبی وسبز مایل به زرد
دانبوریت (Danburite) ضعیف: زرد روشن ضعیف تا زرد روشن
دیوپسید (Diopside) ضغیف: سبز مایل به زرد، سبز چمنی، سبز زیتونی رنگ
دیوپتاز(Dioptase) ضعیف: سبز زمردی پر رنگ، سبز زمردی کم رنگ
دومورتیریت (Dumortierite) قوی: سیاه، قرمزمایل به قهوه ای وقهوه ای
زمرد (Emerald) در کانی مشخص: سبز، سبزمایل به آبی، سبزمایل به زرد. چند رنگی در انواع مصنوعی: سبز مایل به زرد، سبز مایل به آبی
انستاتیت (Enstatite) مشخص: سبز، سبز مایل به قهوه ای، زرد
یوکلاز (Euclase) بسیار ضعیف: سبز مایل به سفید، سبز مایل به زرد، سبز مایل به آبی
اپیدوت (Epidote) قوی: سبز، قهوه ای ، زرد
 هیلو دور(Heliodor) ضعیف: زرد طلائی، زرد مایل به سبز
هیدنیت (Hiddenite) مشخص: سبز مایل به آبی، سبز زمردی، سبز مایل به زرد
هیپرستن (Hypersthene) قوی: قرمز خونی، زرد جو مانند، آبی آسمانی
ایولیت (Iolite) بسیار قوی: زرد، آبی مایل به ارغوانی تند، آبی کم رنگ
ایدوکراز(Idocarse) سبز، سبز مایل به زرد، زرد مایل به قهوه ای
جاسیر (Jasper) بسیار ضعیف
کور نروپین (Korneropine) قوی: زرد، قهوه ای
کونزیت (Kuzite) مشخص: به رنگ آمتیست ، قرمز روشن، بی رنگ
کیانیت (Kyanite) قوی: آبی روشن تا بی رنگ، آبی روشن ،آبی تیره
لازولیت(Lazulite) قوی: بی رنگ، آبی تند
مالاکیت(Malachite) خیلی قوی: بی رنگ، سبز
مورگانیتMorganite)) مشخص: صورتی روشن، صورتی مایل به آبی
نفریت(Nephrite) ضعیف، زرد تا قهوه ای، سبز
ارتوکلاز(Orthoclase) ضعیف: زرد
پاینیت(Painite) قوی:قرمز یاقوتی، نارنجی مایل به قهوه ای
پریدوت(Peridote) خیلی ضعیف: بی رنگ تا سبز روشن، سبزتند، سبز روغنی
فناسیت(phenacite) مشخص: بی رنگ، زرد مایل به نارنجی
پرازیولیت(Prasiolite) خیلی ضعیف: سبز روشن، سبز چمنی
پورپوریت(Purpurite) مشحص: قهوه ای مایل به خاکستری، قرمز خونی
رودونیت(Rhodonite) مشخص: زرد مایل به قرمز، قرمز مایل به صورتی
کوارتز صورتی(Rose Quartz) ضعیف: صورتی، صورتی روشن
روبی(Ruby) قوی: قرمز مایل به زرد قرمز تند
سانیدین(Sanidine) ضعیف: زرد، زرد روشن، سبز مایل به زرد، و زرد مایل به سبز
سافیر(Sapphire)

ضعیف: نارنجی، قهوه ای مایل به زرد تا نارنجی تقریباً بی رنگ

مشخص: آبی، آبی تیره، آبی مایل به سبز، ارغوانی، قرمز روشن، مشخص در انواع مصنوعی: آبی تیره، زرد تا آبی

اسکاپولیت(Scapolite) صورتی: صورتی تقریباً بی رنگ
شیلیت(Scheelite) مشخص
سیلیمانیت(Sillimanite) قوی: سبز روشن، سبز تیره، آبی
سینهالیت(Sinhalite) مشخص: سبز، قهوه ای روشن، قهوه ای تیره
کوارتز دودی(Smoky Quartz) مشخص: تیره، قهوه ای ، قهوه ای مایل به قرمز
اسفن(Sphene) سبز و بی رنگ مایل به سبز قوی، زرد، بی رنگ، قرمز
استارولیت(Staurolite) قوی: زرد، زرد مایل به قرمز، قرمز
تانزانیت(Tanzanite) خیلی قوی: ارغوانی، آبی، قهوه ای
تولیت(Thulite) قوی: زرد، صورتی
توپاز(Topaz) قوی: قرمز، قرمز تیره، زرد، صورتی مایل به قرمز،

مشخص: صورتی، بی رنگ، صورتی روشن، زرد لیموئی، زرد عسلی، زرد جو گندمی، قهوه ای، زرد مایل به قهوه ای، زرد مایل به قهوه ای مات، سبز، سبز روشن، سبز مایل به آبی روشن، سبز مایل به سفید، ضعیف: آبی، آبی روشن، صورتی، بی رنگ، در صورتی که حرارت داده شده باشد.

ترمولیت(Tremolite) مشخص: سبز زمردی
فیروزه(Turquoise) ضعیف: آبی آسمانی
تورمالین(Tourmaline) مشخص: قرمز، قرمز تیره، قرمز روشن، زرد مایل به قرمز، صورتی زرد، زرد تیره، زرد روشن قهوه ای، قهوه ای روشن، قهوه ای تیره، سبز، سبز تیره، شبز روشن، قوی: آبی، آبی تیره، آبی روشن، قوی: ارغوانی، ارغوانی روشن
ویلیمیت(Willemite) متغیر
زیرکن(Zircon)

ضعیف: قرمز، زرد روشن، خیلی ضعیف: قرمز مایل به قهوه ایف زرد مایل به قهوه ای، زرد عسلی، قهوه ای مایل به سبز، زرد مایل به صورتی، زرد لیموئی، سبز، سبز مایل به قهوه ای

مشخص: آبی، خاکستری مایل به زرد، بی رنگ

 

 

گران قیمت ترین نگین جواهر که در آن این پدیده به خوبی دیده می شود کریزوبریل می باشد که در فصول بعد به توصیف آن خواهیم پرداخت. از دیگر کانی های جواهر که این خاصیت را دارند می توان از کوارتز چشم گربه ای، کوارتز چشم بازی و کوارتز چشم ببری نام برد. اگر درمباحثات فقط از Cat’s  Eye نام برده شود همیشه منظور کریزوبریل است. در مورد سایر کانی ها با این خصوصیت اپتیکی حتماً بایستی نام کانی را هم ذکر نمود.

م کاسب

خانم کاسب فارغ التحصیل رشته مهندسی شیمی است. ایشان علاقه زیادی به کار با جواهرات و تحقیق در مورد خواص سنگ ها و فلزات گرانبها دارد. بدیهی است که تحقیق و پژوهش احتیاج به مطالعه بسیار دارد و اتفاقا کتابخوانی یکی از مهمترین فعالیت های ایشان در اوقات فراغت است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *