از زبرجد چه می دانید؟

شاید برای شخص دیگری نیز جالب باشد:
Share

تاریخچه و خواص زبرجد

زبرجد زیبا

زبرجد سنگ ماه شهریور و سنگی است که برای شانزدهمین سالگرد ازدواج هدیه داده می شود. تاریخ زبرجد بسیار طولانی است. نوشته ­های پاپیروسی قدیمی، قدمت استخراج این سنگ را از ۱۵۰۰ سال قبل از میلاد نشان می­ دهند. بزرگترین منبع زبرجد در دنیای باستان جزیره توپازو بود که اکنون با نام جزیره زبرجد یا سنت جان معروف است و در محدوده دریای سرخ در کشور مصر قرار دارد. در زمان باستان از زبرجد، برای حک کردن طلسم استفاده می شد. ساکنان جزیره مجبور بودند سنگ­ های قیمتی را برای خزانه فرعون جمع ­آوری کنند. افسانه ­ها می­ گویند مامورین وظیفه داشتند هر کس که قصد ورود به جزیره را دارد درجا بکشند. کارگران مجبور بودند که حتی شب ­ها هم به جستجو بپردازند زیرا که پیدا کردن سنگ ­های قیمتی به دلیل درخششی که داشتند در شب نیز ممکن بود. معدنچیان شب ­ها نقاط حساس را علامت­ گذاری می­ کردند تا در طول روز به کندن بپردازند.

 

 

زبرجد گوهر ملی مصر بود و مصریان باستان آن را به عنوان گوهر خورشید می­ شناختند. بیش از ۳۵۰۰ سال است که زبرجد از جزیره سنت جان مصر استخراج می­ شود. تا اواخر قرن نوزدهم امیر مصر صاحب تمام معادن بود. برخی از مکان ­های استخراج در جزیره برای قرن ­ها به صورت راز باقی ماند تا دوباره در سال ۱۹۰۵ کشف شد. جول ارام در جلد دوم دایره المعارف رنگ سنگ­ های قیمتی می ­نویسد: زبرجد جزیره­ ای است در دریای سیاه که اغلب با مه پوشیده شده و پیدا کردنش برای جستجوگران سخت است. در واقع محل جزیره برای قرن ها گم شده بود تا دوباره در سال ۱۹۰۵ کشف شد. این جزیره در ۳۵ مایلی بندر برنیکا قرار دارد. در قرن نوزدهم معادن موجود در این جزیره میلیون­ ها دلار زبرجد تولید کرد. بعد از ۱۹۰۵ تولید زبرجد به نقطه اوج خود رسید اما در اواخر سال ۱۹۳۰ تولید آن تقریبا نزدیک به صفر شد و در سال ۱۹۵۸ زمانی که معادن ملی شدند تولید آن عملا متوقف گردید. البته هنوز مقادیری از زبرجدهای جزیره سنت جونز گاها به بازار وارد می ­شود ولی مشخص نیست که از اکتشافات گذشته هستند یا خیر؛ اکثر متخصصان احتمال می­ دهند که مربوط به اکتشافات گذشته­ اند.

جادوی زبرجد

در زمان ­های قدیم، زبرجد به عنوان یاقوت سبز (کریسولایت) شناخته می ­شد. این مساله مربوط به دورانی است که هنوز توانایی بررسی دقیق سنگ­ ها همانند امروز وجود نداشت. در آن زمان کلمه کریسولایت برای بعضی از رنگ­ های توپاز نیز استفاده می ­شد.

زمانی در گنجینه جواهرات کلیسای جامع اروپا، زبرجدهای بزرگ و باکیفیتی وجود داشت، ولی جنگ و غارت باعث شد که خیلی از آنها متفرق شوند. خیلی از آنها ناپدید شدند که احتمال می رود به قطعات کوچکتر تقسیم شده و بر روی جواهرات امروزی قرار گرفته­ اند. در قرون وسطی نیز اروپایی­ ها زبرجدهای زیادی را بعد از جنگ ­های صلیبی از شرق به خانه آوردند و برای تزئین کلیساهای خود استفاده کردند.

زمانی برمه یکی از بزرگترین تولیدکنندگان زبرجد بود ولی اکنون به دلیل مسائل سیاسی تولید آن بسیار کم شده است. زبرجدهای کنونی که از برمه می­ آیند کیفیت مطلوبی دارند ولی عالی نیستند. برمه هنوز سنگ ­های قیمتی تولید می­ کند ولی حفاری در این کشور ممنوع است و بیشتر سنگ­ های قیمتی از طریق بازار سیاه به دنیای بیرون، برده می ­شوند. تایلند یکی از مجراهای اصلی سنگ­ های قاچاق برمه است.

یکی از زبرجدهای درشت و معروف در تاریخ، زبرجدی بود که بر روی مقبره سه شاه مقدس در کلیسای کلوگن نصب شده بود و تا اواخر قرن پیشین برای مدت­ های زیادی تصور می ­شد که زمرد است. برخی از تاریخ­ دانان معتقدند تعدادی یا حتی همه زمردهایی که کلئوپاترا برای پوشیدنشان مشهور بود، زبرجدهای مصری بودند. رنگ سبز زمردی فقط در زبرجدهای بالای ده قیراط دیده می ­شود. احتمال یافتن سنگ ­هایی با این رنگ فقط در مصر و برمه وجود دارد، مکان ­هایی که تولید سنگ ­های قیمتی آنها عملا متوقف شده است.

 

مدت­ های زیادی است که به زبرجد، زمرد شامگاهی گفته می­ شود زیرا که در زیر نور مصنوعی درخشش خاصی دارد. زبرجد به زمرد شبیه است ولی تراکم کمتری دارد. زبرجدهای بالای دو سه قیراط گران قیمت هستند و یک سنگ هشت قیراطی زبرجد بسیار نادر است. هر سنگ بیشتر از هشت قیراط، کلکسیونی محسوب می ­شود. دو عدد از بزرگترین و باکیفیت ­ترین زبرجدهای جهان در موزه تاریخ طبیعی نیویورک و موزه شیکاگو قرار دارند. زبرجد برش خورده­ ای نیز در موسسه اسمیتسونی واشنگتن وجود دارد که ۳۱۰ قیراط است.

در طول تاریخ اسطوره­ های بسیاری در مورد قدرت جادویی زبرجد سخن گفته ­اند. اسطوره ­ها می ­گویند زمانی که زبرجد بر روی طلا کار شود به نهایت قدرت جادویی خود می ­رسد و برای رفع ترس و کابوس ­های شبانه بسیار موثر است. پلینی  متخصص بزرگ رومی در این باره می گوید: برای بهره بردن از نهایت قدرت زبرجد، این گوهر باید بر روی بازوی راست بسته شود.

peridot-history-facts-jewelry

بسیاری از متخصصان معتقدند دومین سنگ قیمتی روی زره آرون، زبرجد بوده است. مدتهاست که زبرجد را به عنوان سنگ دوستی می­ شناسند و گفته می­ شود که فکر را از حسادت پاک می ­کند. همچنین از فرد در مقابل چشم شیطان محافظت می ­کند. برخی دیگر معتقدند زبرجد شادی و نشاط به همراه می­ آورد و چشم را تقویت می ­کند. پلینی می­ گوید: زبرجد در طول روز تیره و تاریک است ولی همانند ذغال آتشین در شب می­ درخشد.

در منابع متعددی آمده است که در دوران باستان لیوان یا ظروف دیگری از زبرجد ساخته می شده که خاصیت شفابخشی داشته­ اند و معتقد بودند زمانی که مواد غذایی و دارو در آنها خورده شود تاثیر بیشتری خواهد داشت. در سال ۱۵۰۲ در ونیز، کانز به نسخه خطی اشاره کرد که در آن آمده بود که زبرجدی که بر روی آن تصویر الاغ حکاکی شده به شخص در رسالت و مهارت کمک می­ کند و اینکه اگر تصویر توتم یا لاشخور حکاکی شده باشد، باعث می­ شود که آن سنگ بر روی ارواح شیطانی و باد کنترل داشته باشد.

peridot-crusader-gemstone-history

 

قدرت­ های افسانه­ ای زبرجد

*اطلاعاتی که در این قسمت به نظر شما می رسد جنبه سرگرم کننده و نقل قولی دارد. این اطلاعات بر پایه تجربه و افسانه نوشته شده و مربوط به زمان های قدیم و قبل از پیدایش طب امروزی است و به عنوان اطلاعات پزشکی، موثق نمی باشد.*

cleopatra-peridot-history-gemstone

همانند دیگر سنگ­ های قیمتی، زبرجد هم نسبت به رنگش، خواص درمانی متعددی دارد. اعتقاد بر این است که به دلیل رنگ سبز مایل به زردش، برای کبد و مشکلات گوارشی مفید است. به سم زدایی جسمی کمک می ­کند و مشکلات کلیه، مثانه، کیسه صفرا و شکم را برطرف می­ سازد. بیماری ­هایی مثل زخم معده، یبوست و ناراحتی ­های روده را شفا می­ دهد. همچنین به بهبود گزیدگی نیز کمک می­ کند. زبرجد حالت تقویتی دارد و برای بهبود و بازسازی بافت های بدن موثر است. متابولیسم را تنظیم می­ کند و برای پوست مفید است. به کارکرد قلب، غده تیموس، ریه و طحال نیز کمک می ­کند. وقتی که بر روی شکم قرار داده شود، به انقباض ماهیچه­ ای در هنگام زایمان کمک می­ کند و درد را کاهش می ­دهد. زبرجد برای درمان مشکلات پوستی و مشکلاتی که مربوط به غده فوق کلیوی و غدد درون ریز می­ شوند، موثر است. برای کاهش تب نیز استفاده می شود.

confidence-beauty-peridot-gemstone

peridot-powers-gemstone-jewelry

وقتی که پای مشکلات روحی به میان می ­آید، مزایای زیادی برای زبرجد گفته می­ شود. زبرجد سنگی بی ­نظیر برای کمک به شخصی است که درگیر افسردگی است. زبرجد سنگ نور و روشنایی است و تاثیرات احساسات منفی را از بین می­ برد. زبرجد با متعادل کردن احساسات، حس امنیت و صلح درونی را برقرار می ­سازد. حالت­ های عصبی را از بین می­ برد و دردهای فیزیکی و احساسی را درمان می­ کند. چنین کاربردی به زمان رم باستان برمی­ گردد که از انگشترهای زبرجد برای رهایی از افسردگی استفاده می­ کردند. به دلیل اینکه سیستم عصبی را آرام می ­کند برای رفع مشکل بی ­خوابی نیز موثر است. زبرجد رخوت و بیحالی را که از عوارض افسردگی است، از بین می برد. انرژی این سنگ مشکلات دو قطبی و دیگر حالت­ های افسردگی را متعادل می ­سازد، عزت نفس را افزایش می­ دهد و شخص را از درگیری با مشکلات گذشته رها می­ کند. همچنین تغییراتی را به ارمغان می ­آورد که برای شخص افسرده، بسیار مفید است.

زبرجد قلب را پالایش می ­کند و به فراموشی رنجش­ های گذشته کمک می ­کند. احساس گناه و اضطراب­ های روحی را از بین می­ برد و احساس تازگی و اشتیاق به شروع دوباره را به شخص بازمی­ گرداند. زبرجد باعث می­ شود متوجه شوید چسبیدن به مسائل گذشته بی فایده است و از رشد ما جلوگیری می ­کند. نشان می­ دهد که چگونه خود را از مشکلات و مسائل دنیای بیرون دور کنید و برای پیدا کردن راهتان به انرژی­ های برتر خودتان بنگرید. همچنین کمک می ­کند هدف و مقصد روحانی خود را پیدا کنید و به نهایت انرژی بالقوه خود دست یابید. در آخر باید بگوییم که این سنگ ذهن را تیز می ­کند و دریچه ذهن را به روی سطوح جدیدی از آگاهی می ­گشاید.

heart-peridot-healing-gemstone-fact

عصبانیت یکی از حس­ هایی است که زبرجد همیشه برای برطرف کردن آن مشهور بوده است. این سنگ سیستم عصبی را تسکین می ­دهد، تنش­ های احساسی را از بین می ­برد و سیستم عصبی را متعادل می­ سازد. در واقع عشق را جذب می ­کند، عصبانیت را از درون فرو می­ نشاند و حسادت، خشم، کینه و استرس را کاهش می­ دهد.

peridot-gemstone-history-facts

سنگ زبرجد برای کسانی که از عزت نفس پایین رنج می ­برند، بسیار مفید است. اعتماد به نفس را بالا می­ برد و باعث می ­شود شخص توانایی ­های خود را پیدا کند. کمک می ­کند شخص به گذشته خود و تجربیات منفی­ اش بنگرد و آنها را به دست فراموشی بسپارد. احساس گناه و عذاب وجدان را از بین می ­برد و کمک می­ کند تا اشتباهات گذشته­ مان را بپذیریم و به زندگی ادامه دهیم.

زبرجد برای دیگر مشکلات روحی مثل مالیخولیا نیز موثر است. روابط را بهبود می­ بخشد و ترس­ های کاذب مخصوصا ترس از تاریکی را از بین می ­برد. همچنین از بچه ­ها محافظت می کند. زبرجد ثروت و موفقیت ­های اقتصادی به همراه دارد و عشق واقعی را نیز جذب می­ کند.

 

peridot-joy-mystical-gemstone

خصوصیات فیزیکی و علمی زبرجد

زبرجد شفاف است و درخشش خاصی دارد. رنگ زبرجد سبز مایل به زرد یا سبز طلایی یا زیتونی است. بسته به مقدار آهن موجود، نوع رنگ و عمق آن تغییر می ­کند. هرچقدر آهن بیشتر باشد رنگ سبز بیشتری خواهد داشت. زبرجد از محدود گوهرهایی است که رنگ و ظاهر آن را طی فرآیندهای آزمایشگاهی تغییر نمی­ دهند. زبرجد لزوما شفاف نیست (درجه شفافیت آن از متوسط تا زیاد است). هر سنگی عمق رنگی متفاوتی دارد و رنگش کاملا طبیعی است. به دلیل کمیاب بودنش معمولا به صورت سبز پررنگ خالص دیده نمی ­شود، گرچه اخیرا با پیدا شدن منابع جدید این مساله در حال تغییر است. مناطق کشف شده جدید شامل آریزونا، مکزیک، اورگان، نروژ، پاکستان، روسیه و سری­لانکا است.

همانند دیگر سنگ­ های قیمتی، کریستال­ هایی با ابعاد کوچک، زیاد یافت می ­شوند ولی سنگ هایی با ابعاد بزرگ کمیاب هستند و معمولا ناخالصی دارند. هرچقدر سنگ­ ها بزرگتر باشند بیشتر مستعد رگه و ناخالصی در اثر زمین لرزه و فوران آتشفشان­ ها هستند. هنگام تراش دادن و انتخاب سطح بیرونی سنگ ­ها، جواهرسازان تا جایی که بتوانند این ناخالصی ­ها را پنهان می­ کنند. در مورد زبرجد اصلا عجیب نیست که هنگام تراش دادن یک سنگ بیست قیراطی خام فقط سه یا چهار سنگ یک و نیم تا سه قیراطی بیرون بیاید. به دلیل اینکه سنگ های بزرگ امروزه کمیاب هستند، رنگ سبز این گوهر که قرن ها مورد توجه بود امروزه بسیار کم دیده می­ شود. این رنگ سبز خاص آنقدر کمیاب و با ارزش است که یکی از نکات افتخارآمیز زبرجد این بود که آن را با زمرد اشتباه می­ گرفتند.

زبرجدها در زمان سفت شدن زمین پدید آمده ­اند. زمانی که ماگما (خمیر مواد معدنی) زمین آرام آرام خنک و به صخره ­های آذرین تبدیل شدند، زبرجد به وجود آمد. قسمت ­هایی از خمیر زمین که خیلی آرام خنک شدند، زبرجدهای شفاف و بزرگی را پدید آوردند. مناطقی این چنین که از این نوع زبرجد غنی بودند در مصر و برمه و مناطق اطرافشان قرار دارند.

manuscript-peridot-history-gemstone-jewelry

زبرجدها قسمتی از گدازه­ ها و ماگماهایی بودند که با فوران آتشفشان ها به بیرون پرتاب شدند. در هاوایی صخره بازالت سیاه و سواحلش با میلیون­ ها زبرجد کوچک پوشانده شده است. با وجود اینکه اکثر زبرجدهای هاوایی یا بسیار ریز هستند یا آنقدر سخت در صخره­ها چسبیده اند که امکان استخراج آنها وجود ندارد، باز هم مقداری از آنها در صنعت جواهرسازی به کار برده می­ شوند.

زبرجد همچنین یک ترکیب مهم از کیمبرلایت است. کیمبرلایت ترکیب معدنی است که در آن الماس پیدا می شود. توده­های کیمبرلایت مملو از دانه ­های میکروسکوپی زبرجد است. در آفریقای جنوبی زمین اطراف چندین معدن الماس، رنگ سبز- آبی خاصی دارد که به دلیل وفور زبرجدهای خیلی ریز در این ناحیه است.

peridot-iron-gemstone-green

زبرجدها فقط در اثر آتشفشان­ های روی کره زمین ایجاد نشده ­اند و برخی از آنها از فضا و سیارات دیگر به زمین آمده­ اند. اگرچه سنگ ­های قیمتی بسیاری در شهاب سنگ­ هایی که به زمین برخورد کرده­ اند یافت شده­ اند، اما زبرجد تنها سنگ قیمتی است که بزرگی­ اش به اندازه­ ای بوده که در جواهرسازی از آن استفاده شود. در سال ۱۷۴۹ یک شهاب سنگ در قسمتی از سیبری سقوط کرد که کریستال­ های زبرجدش به اندازه کافی برای ساخت جواهرات، بزرگ بود.

mystical-properties-peridot-gemstone

بیشتر زبرجدهایی که امروزه استخراج می ­شوند از چین، پاکستان و آریزونا هستند و سنگ هایی که یافت می­ شوند معمولا زیر سه قیراط هستند. دو عدد از بهترین زبرجدهای کلکسیونی جهان در موزه شیکاگو و موزه تاریخ طبیعی نیویورک قرار دارند.

زبرجد تقریبا سنگ نرمی است و درجه سختی آن بین ۶٫۵ تا ۷ است که کمی از آمتیست و زمرد نرم ­تر است. همچنین به تغییر دمای ناگهانی بسیار حساس است و اگر با مواد شیمیایی تماس پیدا کند سریع جلای خود را از دست می­ دهد.

زبرجد در مکان­ های محدودی یافت می ­شود. در صخره­های آذرین کم سیلیکون مثل بازالت، گابرو، تروستولیت و پریدوتیت تشکیل می­ شود. زبرجد در گدازه­های آتشفشان و در شهاب سنگ ­ها نیز دیده شده است. این گونه سنگ­ ها معمولا کیفیت بالایی ندارند و برای جواهرسازی مناسب نیستند ولی تعداد کمی از آنها بر روی جواهرات نیز نصب شده­ اند. زبرجد در جزایر قناری، چین، برزیل، نروژ، هاوایی، استرالیا، پاکستان و آفریقای جنوبی دیده شده است. برمه هم زبرجدهای خوبی تولید می­ کند ولی زبرجدهایش سبز تیره هستند. برزیل، آریزونا و نیومکزیکو نیز زبرجدهای باکیفیتی تولید می­ کنند که اغلب کوچک هستند.

 

نحوه نگهداری و تمیز کردن زبرجد

بهترین و امن ترین راه برای شستشوی زبرجد استفاده از آب گرم و صابون است. همیشه باید مراقب باشید که زبرجد در معرض تغییر دمای ناگهانی قرار نگیرد. همچنین باید از این سنگ در مقابل چیزهای تیز و مواد شیمیایی محافظت شود. برای تمیز کردن زبرجد نباید از بخارشوی و دستگاه­های التراسونیک (مافوق صوت) استفاده شود.

origin-crystals-peridot-gemstones peridot-fragile-gemstone-jewelry peridot-countries-origin-gemstone

علیرضا ابراهیم زاده

علیرضا ابراهیم زاده فارغ التحصیل رشته مترجمی زبان انگلیسی است و سالهاست که در زمینه عکاسی فعالیت دارد. او همکاری خود را از ابتدای سال ۱۳۹۵ با فروشگاه اینترنتی اکنو شروع نموده و در زمینه ترجمه مقالات و عکاسی از جواهرات مشغول به کار است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *